Với phương châm gần dân, sát dân, lắng nghe và kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân, “Tháng nghe dân nói” đã và đang được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thành phố Cần Thơ triển khai bằng nhiều hình thức thiết thực, linh hoạt. Từ những cuộc tiếp xúc, đối thoại trực tiếp đến các mô hình gần gũi tại khu dân cư, hoạt động đã mở thêm những kênh để người dân bày tỏ ý kiến, kiến nghị, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, qua đó phát huy dân chủ, củng cố niềm tin và tăng cường đồng thuận xã hội.
Để Mặt trận thực sự gần dân, sát dân
Lắng nghe Nhân dân vốn là một trong những nhiệm vụ thường xuyên, xuyên suốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tuy nhiên, việc tổ chức “Tháng nghe dân nói” đã cụ thể hóa nhiệm vụ này thành một đợt hoạt động tập trung, tạo điều kiện để cán bộ Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội đi sâu hơn vào cơ sở, trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe những vấn đề Nhân dân đang quan tâm.
Theo Kế hoạch số 64/KH-MTTQ-BTT của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Cần Thơ, hoạt động nhằm phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đồng thời, qua hoạt động góp phần xây dựng hình ảnh người cán bộ Mặt trận “gần dân, sát dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân”.
Điểm quan trọng của “Tháng nghe dân nói” là việc lắng nghe không dừng lại ở ghi nhận. Kế hoạch đặt ra yêu cầu triển khai thực chất, hiệu quả, tránh hình thức; cán bộ Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội trực tiếp xuống địa bàn, quan tâm đến các nhóm yếu thế và cả những người dân chưa là đoàn viên, hội viên. Đặc biệt, hiệu quả hoạt động được đánh giá bằng kết quả xử lý thực tế và mức độ hài lòng của Nhân dân, phấn đấu 100% ý kiến, kiến nghị, phản ánh được chuyển đến cá nhân, cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết và có kết quả rõ ràng, đúng thời hạn.
Qua đó, “Tháng nghe dân nói” góp phần cụ thể hóa phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, để Nhân dân không chỉ là đối tượng được tuyên truyền, vận động mà thực sự là chủ thể tham gia xây dựng địa phương.
Đồng bộ từ thành phố đến cơ sở
Để “Tháng nghe dân nói” thực sự đi vào cuộc sống, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố định hướng triển khai đồng bộ từ thành phố đến xã, phường với nhiều hình thức phù hợp. Ở cấp thành phố, chú trọng đổi mới hoạt động đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, tập trung vào những vấn đề lớn, những chính sách tác động trực tiếp đến đời sống. Ở cấp xã, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội chủ động tổ chức “Diễn đàn Nhân dân”, “Lắng nghe dân nói”, ưu tiên tổ chức tại khu dân cư, tổ dân phố để đưa hoạt động lắng nghe đến gần người dân hơn.
Nội dung lắng nghe tập trung vào những vấn đề gắn trực tiếp với cuộc sống như việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đất đai, quy hoạch, môi trường, xây dựng nông thôn mới, đô thị; y tế, giáo dục, an toàn thực phẩm, an sinh xã hội; chính sách đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng yếu thế... Bên cạnh hình thức trực tiếp, các kênh trực tuyến, mạng xã hội và phương tiện truyền thông chính thức cũng được phát huy nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn để người dân phản ánh tâm tư, nguyện vọng.
Ở cấp thành phố, việc “nghe dân” còn được gắn với các nhiệm vụ thường xuyên về thực hiện dân chủ, giám sát, phản biện xã hội, tiếp công dân và tập hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố theo dõi việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu; kiểm tra, khảo sát hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng và xây dựng mô hình Tổ giám sát cộng đồng ở khu dân cư.
Công tác tiếp công dân, theo dõi đơn thư, ý kiến, kiến nghị cũng được thực hiện thường xuyên. Từ ngày 14/7 đến 14/8/2026, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố đã tiếp nhận 04 đơn thư khiếu nại, tố cáo; phối hợp Hội đồng tư vấn pháp luật tư vấn cho 05 công dân về tranh chấp quyền sử dụng đất, hòa giải tranh chấp đất đai; đồng thời theo dõi, tổng hợp, đôn đốc việc trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri. Cán bộ Mặt trận thành phố còn trực tiếp tham dự các hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội với Nhân dân. Qua đó, hoạt động lắng nghe được kết nối với công tác giám sát, tiếp công dân và theo dõi việc giải quyết những vấn đề được người dân phản ánh.
Nhiều cách làm gần gũi từ xã, phường
Từ định hướng chung của thành phố, “Tháng nghe dân nói” đã được các địa phương cụ thể hóa bằng nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Tiêu biểu, phường Long Phú 1 triển khai mô hình “Cà phê Đại đoàn kết - Tháng nghe dân nói”, tạo một không gian gần gũi để cán bộ Mặt trận gặp gỡ, trao đổi và lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, phản ánh, kiến nghị của người dân. Xã Đại Ngãi, xã Hòa An, phường Sóc Trăng, xã Phong Nẫm, xã Vĩnh Lợi, phường Long Mỹ, xã Nhu Gia... tổ chức hội nghị tiếp xúc, đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, góp phần tăng cường trao đổi trực tiếp, kịp thời nắm bắt những vấn đề người dân quan tâm ngay từ cơ sở. Tại xã Tân Bình, Hội nghị tiếp xúc, đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân được tổ chức trong tinh thần phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa cấp ủy, chính quyền với người dân, kịp thời lắng nghe, tiếp thu những ý kiến, kiến nghị chính đáng từ cơ sở.
Không nhất thiết phải là một hội nghị đông người hay một diễn đàn mang tính khuôn mẫu, việc “nghe dân” còn có thể diễn ra bên bàn cà phê, tại khu dân cư, trong những buổi gặp gỡ trực tiếp giữa cán bộ với người dân. Theo định hướng của Kế hoạch 64, các mô hình như “Ngày cuối tuần cùng dân”, “Nghe dân nói, nói dân nghe”, “Ngày thứ Sáu nghe dân nói”, “Cà phê dân sinh”, “Cà phê Đại đoàn kết”, “Bàn trà Mặt trận”, “Hộp thư điện tử - Mặt trận lắng nghe 24/7”... được khuyến khích duy trì, đổi mới và nhân rộng phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Cùng với đó, chuyển đổi số đang mở rộng thêm không gian để Mặt trận lắng nghe Nhân dân. Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn người dân tiếp cận Cổng Mặt trận số 24/7 - Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của Nhân dân, tạo điều kiện để người dân gửi tâm tư, nguyện vọng, phản ánh và kiến nghị trên môi trường số, góp phần tăng cường tương tác giữa Mặt trận với Nhân dân.
Nghe dân và theo đến cùng những vấn đề Nhân dân quan tâm
Qua các kênh nắm bắt tình hình, những vấn đề người dân quan tâm hiện nay khá đa dạng. Đó là giá cả một số mặt hàng thiết yếu, chi phí sản xuất và đầu ra nông sản; tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, lừa đảo trên không gian mạng; ngập úng, sạt lở, vệ sinh môi trường, thu gom rác thải. Người dân cũng quan tâm đến chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, nhất là việc giải quyết thủ tục hành chính, thủ tục đất đai, cung cấp dịch vụ công trực tuyến; cùng các vấn đề về trật tự an toàn giao thông, tội phạm và tệ nạn xã hội.
Từ thực tiễn đó, yêu cầu đặt ra đối với “Tháng nghe dân nói” là mỗi ý kiến sau khi được tiếp nhận phải được phân loại, tổng hợp, chuyển đến đúng cơ quan có thẩm quyền và tiếp tục theo dõi kết quả xử lý. Những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương cần được trao đổi, giải đáp hoặc giải quyết kịp thời; những nội dung vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét.
Đây cũng là điểm tạo nên ý nghĩa thực chất của hoạt động: nghe dân phải gắn với trách nhiệm giải quyết và phản hồi cho dân. Qua đó, Mặt trận tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, vừa chuyển tải chủ trương, chính sách đến Nhân dân, vừa đưa tiếng nói, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân đến với cấp ủy, chính quyền.
Việc lắng nghe còn là cơ sở quan trọng để Mặt trận lựa chọn nội dung giám sát, phản biện xã hội. Trong tháng 7 và đầu tháng 8, công tác giám sát, phản biện xã hội tập trung vào những nội dung thiết thực, liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; công tác góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền được triển khai với nhiều vấn đề về chính sách, pháp luật và phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Đồng thuận từ những điều dân được nói, được nghe và được tham gia
Điều dễ nhận thấy qua quá trình triển khai là các hình thức đối thoại, gặp gỡ đang tạo thêm cơ hội để Nhân dân trực tiếp tham gia vào công việc chung của địa phương. Người dân không chỉ phản ánh khó khăn, vướng mắc của bản thân mà còn đóng góp ý kiến về những vấn đề của cộng đồng, từ an sinh xã hội, vệ sinh môi trường, giao thông, an ninh trật tự đến xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.
Báo cáo công tác Mặt trận tháng 8/2026 cho thấy tình hình tư tưởng, dư luận trong các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn thành phố cơ bản ổn định; Nhân dân đồng thuận, tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động và hoạt động an sinh xã hội.
Qua các hoạt động tại khu dân cư, quyền làm chủ, ý thức tự quản, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm của Nhân dân đối với công việc chung của địa phương tiếp tục được phát huy; mối quan hệ giữa Mặt trận với Nhân dân ngày càng gần gũi. Thực tiễn đó cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đa dạng hóa các hình thức gặp gỡ, đối thoại, lắng nghe và lấy mức độ tham gia, đồng thuận, sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo chất lượng, hiệu quả hoạt động của Mặt trận ở cơ sở.
Từ “Cà phê Đại đoàn kết”, những hội nghị đối thoại trực tiếp đến Cổng Mặt trận số 24/7, mỗi hình thức có cách tổ chức khác nhau nhưng đều gặp nhau ở một mục tiêu: đưa cán bộ đến gần dân hơn và tạo điều kiện thuận lợi hơn để người dân nói lên tiếng nói của mình.
“Tháng nghe dân nói” vì thế không chỉ mang ý nghĩa của một đợt hoạt động, mà còn góp phần hình thành phương thức làm việc ngày càng gần dân, sát cơ sở của hệ thống Mặt trận. Khi những tâm tư chính đáng được lắng nghe, những kiến nghị được chuyển đến đúng nơi, những vấn đề thuộc thẩm quyền được quan tâm giải quyết và kết quả được thông tin trở lại với người dân, niềm tin và sự đồng thuận xã hội sẽ tiếp tục được củng cố.
Nghe dân để hiểu dân, hiểu dân để cùng chăm lo cho dân; đồng thời phát huy trí tuệ, trách nhiệm và quyền làm chủ của Nhân dân trong xây dựng địa phương. Đó cũng chính là giá trị thiết thực mà “Tháng nghe dân nói” hướng tới, góp phần để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực sự là cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chung sức xây dựng thành phố Cần Thơ ngày càng phát triển.
Tin: Vĩnh Mỹ